AMUDE.DE - NAVENDA ANDA KURD
www.musesana.de www.amude.de www.kurdishculture.de
fffffff
amude.de
 
 
Helbest
Çîrok
Werger
Ramyarî
Huner
Mûzîk
Rexne
Pirtka Mvana
Archv
Lînk
Erebî
Elmanî
Êdîtor
Webmaster
 

Nkirin/Revised:
21.1.2001


Nivîs 2
Nivîs - hejmara nû

 
NIVÎS - Kovara mehane bi zimanê kurdî û erebî
Hejmar 2                          22.12.00-21.01-01



Hozanyar navbera Zerdeşt Eristo

Heybet Bav Helebe

Eyn Hozanyar cwyn serhedne. Bi teşya jiyan xwe dihnin, dirsin. Bi xra hozanyaran mna kezyan xwe li hev badidin. Hozanyarn her mezin (Zerdeşt-Buda-Konfoşyos) melhbeke sgul ji raman Hozanyary di rojhilata her kevnare de afirandin. B guman ev her s Pxember xwedan berdtina gty-nemaze Zerdeşt- şna Knya xwe di her ar iikn w de bi tnd giranbuhay dişopnn.
Hozanyarya Zerdeşt xwe dispre dijyatya navbera xr şer, ano, xwe dispre dijyatya yektya wan. Weha, Zerdeşt giyan hozanyar bi xwedan her mezin ve tne. L ne giyan ne xwedan ne karin sermedbin heger bi tenahya xwe bin. Ji ber ko yezdan tek sermed, hd mezin sade tewawe, boş valaye, ango pirr p dibe, mna biny eyn li nik Hegel, ji ber ki hnd giştgire, b naveroke, ano, b wate dimne dibe mna biny na eyn, y ko (Ysif Kerem) di pertka xwe de (Xurist pişt Xurist) w biny eyn sersbiser dibne. Ji ber ko bi rast pin.Dmek, Yezdan, Enzan, Tkil, Jn, Vn, Eyn, Xr, Şer, li nik Zerdeşt bi wazyartya dijberyaty ve tne girdan.

Ji layek din ve ji hundaveke din ve, Zerdeşt li tu pwdanan ranaweste, ramana xwe dadihje ksim hiyola Enzan. Û bi v tewr regezn enzan xweber parvedike: enzan bi rengek pelland hildiweşe bi rengek berfzk xwe dispre genbn, lewma (eynksima) w pşn beravt dibe. Weha Zerdeşt xwe radigihne regez yekem-ksim beden-. Beramber v regez, lay nepelland(giyan) y ko li nik Zerdeşt bi nav (Frawas) ye, xwe radigihne cobranya yezdan, wesan enzan, bi giyan xwe ve, nzahy li Xurista Yezdan dike. Ev regez duwem berpirsyar gunehane, ji ber ko arkaryeke babet j tye xwestin (Xr an Şer). L di war xuristy de ev derdu regez pirr dur hev du ne, ji lewra regez syem ko bi nav hza hişmendiy ye, tvil navbera Xr Şer dinase ew, ji laek din ve, jder brbawery ye.

......................................................

Zerdeşt berpirsyarke din siparte regez syem (hza hişmendiy) ji ber ko jder br bawery ye,hza hişmendy divy giyan enzan ji gunehan rizgarbike rakşeke b tixb ji lay rastekn ve di mjw enzan de bine. Wehan zerdeşt enzan berpirsyar dibne, ji ber ko divye li angora v berbarey bie (minş, gofiş,koniş) ano (bawer, goftin, kar).

...........................................................

Di Pertka xwe de roka Hozanyary) -Will diyurant- dibje: (Birgison) gaveke pirr nirxdar giranbuha avt dema ko wazyatya veguhastin afirand. L di bawerya min de, ev goftina ha ne duruste, ji ber ko Birgison biny veguhestin ne bi rengek berjiyan vedistne. Ew, bi rast li orteya Zerdeşt Eresto radiweste. Zerdeşt bawer bi dijberyaty tne, Eristo dibje: Veguhastin di qalikan de dimne, nagihe naveroka tiştan, ji lewra binyad li nik w rastekne, b veguhastin (dar dare) (enzan enzan e) (hesp hesp e). Beramber wan Birgison dibje: Veguhastin dighe qaqil eyn-tiştan-binyad, l dijberyat li nik w nagihe raeya wazyatke Hozanyary.

..

Hozanyar ynan (Totyanos) bi navdarya (Zerdeşt, Bda, Konfoşyos) bihst. Demeke dirj, bi Zerdeşt re maye, di dawn bawer bi nehrtin w an, nemaze wazeya li ser regezn xurist (ba,ax,ar, av). Bi xra w gelek Hozanyarn ynan mna ( Enksmas, Barmendis..) bi hin wazeyn zerdeşt bawery tnin. Di ber v yek re (Fsaxors) hozanyar ynan y mezin, bi pir ciwan li ser ramyarya zerdeşt rawestiyaye bawer bi gelek ramann w anye.

..

Hozanyar mezin y ynan (Platon) tev ko li ser zerdeşt dibje (Huşmend her giranbuha) dijber hozanyarya w radiweste bingeha dibistana ynan di hozanyar ramyary de avadike. (Platon) dibje ko chana pelland gomaneke meline, ji ber ko tastya tiştan ne pellandye l wazeyne, dema ko mirov tiştek dibne, ew w tişt bi xwe nabne, l wney w tişt t bra w. Û ev branna ha ne ji tkily navbera mirov w tişt ye, naxr, l ew brann di chana wazeyn de ye her weha, tu rastya tiştek h tuneye, mirov ji wazeynek die wazeynek din.

.

Hozanyar bilind elman (Ntş) xwe bi xurt sipari ramyarya zerdeşt, nemaze wazeya w ya pirr navdar ( vna jn): Mixabin gelek ramanvan mna ( Roj Gard, Abbas Mahmd Alakad- Baqir Alseder) ev babet bi ewt ravekirine. Ew gomandikin ko ( Ntşe ) dijber Zerdeşte, dixwaze enzan hem li hev bi civin bi arkarya hzn şer xwedan bimirnin. Ji ber ko (Ntşe) hozanyarya xwe li ser (Mirina yezdan) avakirye. L di bawerya min de, btar ne bi v hawey tgihiştin. (Ntş) bawer bi ramann zerdeşt tne. Yek j, biny dijberyaty ye, din vna jn, ano, vna enzan. Zerdeşt xwe enzan di naveroka xwedan xr xwedan şer de dibne. (Ntş) enzan li jor dibne, by ko naveroka (xwedan)beravtbibe. (Ntş) dibje : Hey firendey mezin, b beşt zinar min, b ya newal min, tu giranbuhayya firandina te tuneye . Dsan (Ntş) berdewamdike : Hey roja ranwer, b b sinbiln genimn min, b şikeft warn min, tu giranbuhayya trjn te tuneye.



Tomas Ewkn, Hozanyar mezin xwedyaty, bi rengek din li van btaran dinihre:

-(Zerdeşt) dibje ko vna jn bi arkarya hza huşmendy, drok pşdixe drok pşdikeve.
-(Ntş) dibje ko vna enzan mna wazyatyeke her helmt mkanzma drok diafirn e.
-(Freud) dibje ko tov (Cins) rika drok şrovedike.
-(Marks) dibje ko abor tgihiştina mjw berav dike. (Tomas Ekwn) dibje ko smnyatya proz (bav-law-giyan proz) rdide law ko bi roleke pirr gring hja bilze. Law bi xwna xwe enzan ji guneh serek rizgardike . Ji lewra jre dibjin: Xelasker.



Eristo, Hozanyar bilind ynan hozanyarn musulman mna ( Imam Alxezal- Ibn Tufeyl- Farab) di gelek waran de dijber bi ramyarya zerdeşt re kirine, nemaze li ser biy dijberyaty. Ew dibjin ko dijberyat di mjwde tuneye, pşvena xweber girdayye bi vn daxwaza xwedan ve.
L ji layn din, Eristo li angora Hozanyarya Zerdeşt ramiyaye, nemaze derber regezn bna enzan, yn li nik zerdeşt evin:
1- Regez bedena mirov ko divye hilweşe  b ksim di dawn de bimne.


2- Regez hza huşmendy ya ko bi vna enzan ve girêdayye bi regez syem re arkare.
3- Regez giyan y sermedy.
Eristo dr van hers wazeyan neketye, ji ber ko ew j bawerdike ko enzan ji van regezane:1.a-Bedenek pallend ber hilweşyay, divye di dawn de tewr xwe wendabike (mna Şnkyat, dar, gul, pincarh.d.)
1.b- Hzn dirn yn ko di encama dawn de dr beden pellandwer nakevin, mina hzn jindewaran (Hesp, Gur, Dk.h.d.)
2-Hzn huşmendy yn ko ten bi enzan ve girday ne.



Di v rojgara njen de gelek ramanvan nzahy li Hozanyarya Zerdeşt dikin mnak:
-Sartir, Gard (ber musulmantya w) Herbert Markyoz, di ware dijberyaty de.
-Seyid Qutub, Mohamed Qutub, Baqir Alseder Alşeyx Nadim Alcisir di ware regezn bna enzan de.

-------------------------------------------------

1- Eyn: Tobe
2- Bin: Principe
3- Mejw: Drok
4- Dijberyat: Contradiction
5- Beraber: Madelet.
6- Syeminyat: Al thaluth
7- Rastekne: Mtleq
8- Pewdan: Mustewa
9- Xweber: Naturel.
Copyright 2000-2001 amude.de and Srwan, All rights reserved.