NIVÎS KOVARA NIVÎS KEW
Kovara malpera Amûdê - mehane, çandî, wêjeyî û hunerî Hejmar 7 - 21.8.2001


DESTPÊK
EHMED HUSEYNÎ:
Wek mirinê tu bi lêv dibî!

CÎHAN ROJ:
Kalînên ji pola pekiyayî ++ Siya civakê

PABLO NERUDA:
Şeva li ser giravê

TENGEZARÊ MARÎNÎ:
Çi ma û te nekir !?

KEMAL NECÎM:
Cejn

FETHULLA HUSEYNÎ:
Tu ey siwarê hespê lek

OCTAVIO PAZ:
Evîndar

PÊŞEROJ CEWHERÎ:
Amûdê

HELÎM YÛSIV:
Wêjeya Kurdî li rojavayê Kurdistanê

SOSIN :
Jina Kurd

ROJNAMEVAN:
Jin û Kurd

LOKMAN POLAT:
Sed romanê sedsalê

MEM MÎRXAN:
Mûnzûr pêsirên dayika niştiman

TARIQ EHMO:
Êzdiyatî û globalîsim


LÊGERÎN

PIRTÛKA MÊVANAN
LÎNK
E-KERT
NÛÇENAME
METEOROLOJÎ
CHAT
SMS
WERGER
E-MAIL
NAVNÎŞAN
ALÎKARÎ



KURDISHMEDIA
KURDISTANICA
ENSTÎTUYA KURDÎ
MALPERA LÊGERÎNÊ





Êzdiyatî û globalîsim

Tariq Hemo


Cîhan di bin rewşa globalîsmê de bilez tê guhertin, ber bi pêşketinek (şoreşek) teknîkî ve diçe, ber bi tevheviyek şaristanî ve diçe ko encama hemû felsefe û ayinên mirovayetiyê di bin baskên xwe de dicivîne , civakek multîkultur saz dike û hemû ayin, ol û îdyolojiyan bi morekê ve didemixîne, wan ji nû ve "çêdike" û di bin şert û mircên xwe de pêşkêşî mirovan dike. Ev çêkirin (efrandin) bandorek bingehîn li ser teybetmendiya netew û olên cîhanê (nexasim kêmkesên olî) dihêle û wan di nav deriyek fireh de hêdî hêdî dihilîne, ko ew bi xwe jî bi derbasbûna demê re dibin şêwiyek ji şêwiyên vê globalîsmê.
Di rewşek wisa dijwar de, gelo wê Êzdiyatî (kurtahiya kevneşopa Kurdan) karibe meşa xwe ya şaristanî berdewam bike? Her wiha gelo Êzîdî (ew kesên ko Êzdiyatî parastine) wê karibin pirînsîbên ola xwe û teybetmandiya wê di jiyana xwe ya rojan de biparêzin?
Ji bo bersiva van herdû pirsan wê gelekî pêwîst be ko em tevgera koçberiya Êzdiyatiyê deynin ber çavên xwe û wê dijberîtiya şaristanî û moralî ya ko di navbera civaka welat nû de bikşînin bin ronahiya lêkolînê , da ko em karibin bi encamek zanistî û zelal derkevin holê (Êzdî yên ko li welat dijîn hîn dûrî vê reşê ne). Di vê rewşê de du tişt li pêşiya mirovê Êzîdî dixuyin:

1. Wek tê nasîn, mirovê Êzîdî ji encama dijwariya dîroka rojhilatê û bûyerên wê yên ko di derbarê hebûna wî de qewimîne, pisîkolojiyek teybet li cem hatiye efrandin, ko bala lêkolîneran dikşîne ser xwe: tim dûrî bajarvaniyê maye ko tu firsend bo wî nehatiye dayîn, da ko beşdar bibe û raman û felsefa xwe mîna berhemekê pêşkêşî mirovayetiyê bike, (balkêş e jî ko nebûna dewletek netewî û rewşa perçekirina Kurdan jî sedemek e) lewa ev mirovê hanê bi hemû kevneşop û kesayet û bîrûbawerî û nerînên xwe neçar dimîne li hemberî dijwariya globalîsmê û pêlên guhertinên wê û xwe di dawiyê de bêhiş davêje himêza wê: ji ber ko ev mirov di rastiya xwe de westiyaye ji bêdadbûna dîrokê û ferman û qirkirinên wê û ji bilî cihekî aram - wek mîna di rewşa penaberiyê de dixuye - tu hêvî û daxwazê nake, cihekî ko jiyan bi awayekî normal lê dimeşi bê tirs û hesab. Ev tirsa ko di hişê mirovê Êzîdî de ji mêj ve rehên xwe kûr berdayiye.. Lewra ev mirov globalîsmê mîna buhiştekê dibîne û dipejirîne (bê ko hewledana berxwedanek şarestanî bike), û pêşeroja xwe û nifşên xwe teslîmî wê dike.

2. Bi awayekî din, mirovê Êzîdî dikare sûdeyekê ji globalîsmê bigre ko ew bi alîkariya organên wê yên cûr bi cûr ol/netewa xwe bi mirovên cîhanê bide naskirin û rastiya wê derxîne navendê û mijarên wê bide ber guftûgokirinê bi awayekî vekirî, çimkî kevneşopa her olek cîhanî milkê hemû mirovayetiyê ye (eger em di çarçevek globalîsmî de bimînin), di rêya globalîsmê re (şoreşa pêwendiyan/internêt) Êzîdî/Kurd dikarin kesayeta xwe û teybetmendiya ola xwe ragihînin bo hemû cîhanê û mijarên wê derxînin qada lêkolînê, û li pêşiya zaniyar û pesporên cîhanê raxînin. Wisa mirovê Êzîdî dikare xwe li hemberî rewşa globalîsmê bincih bike, û bi awayekî posîtîv fêdê jê wergire, û kirasê xwe li gorî hêzên guhertinên wê biguherîne. Lê şertê herî giring bo pêkanîna vê armancê têgihiştin û pêşketin û jîrbûna vî mirovî bi xwe ye, û ev tişt heye niha, mixabin, di piraniya mirovên me de nîne, û ev jî sedemeke ji sedemên têkçûna me wek mirov û wek civak.



Heger rexn yan nerînên te li ser vê berhemê hebin, ji kerema xwe re wan di GUFTÛGOYA malperê de binîvisîn yan jî di rêya EMAILê re ji me re rêke.



copyright © 2000-2001 amude.de [ info@amude.de ]