NIVÎS KOVARA NIVÎS KEW
Kovara malpera Amûdê - mehane, çandeyî, wêjeyî û hunerî Hejmar 19 - 21.08.2002
                           [ amude.com/nivis] [ nivis@amude.com]
  [DESTPÊK] [EDÎTOR] [TÊKILÎ] [ERŞÎV]

 
       
   
 

Berzan Birîvî
Wêne: amude.com
Di sala 1982 z ( 2594 k ) li bajar AMD ji parzgeha Hisia li Rojavay Kurdistan li bin avdr bi alkariya Rxistina leq Amd ji Partiya Demuqrat a Kurd li Sriy (ALPART) KOMA SERXWEBN A FOLKLOR KURD hate damezirandin. Ev partiya ku agahdar dib ku folklor sitnek ji sitnn hebna mileta ye bawerk xurt bi nerx folklor kelepor kurd dikir ku roj bi roj li v perey bi hla windabn tunebn de di, ji lewra ev kom ava kir. V Kom dt ku parastina stran, dlan kultura gel Kurd ji windabn jibrkirn sitbareke li ser mil hem endamn xwe dt, di kar xwe y huner de ji saln pş de ji zayna w ta roja ro gelek itran dlan tablo li ser rewşa kurd jiyana Kurdan an ser ziman di şano tabloyn huner de ber bi av kir. Koma Serxwebn yekemn kom b ko li bajar Amd hat damezirandin b rber mnakek ji gelek xortn kurd re n ku xwna huner evna welat gel di dil wan de de livya li koma xwe hwirn bi xwed derketin sal bi sal endamn w pir dibn kar xebata wan huner mezintir dib.


Koma Serxwebûn (Wêne: amude.com)
Koma Serxwebn ji s beşan pk t:

Beş Mzk

Wek ku hate gotin, bi taybet di saln daw de gelek strann gelr ji kultura gel kurd li ser text hovka Newroz bi reng mzkek njen li gor hebna derfeta hatin belav kirin weşandin, toz dman ji ser wan stranan dan al ev tişt xweş dihat diyarkirin dema ku mirovn 70-80 sal ji temen xwe i pr i kalemr jiyana wan hesan bedew dema ku din briy yan cot yan paley yan li ser bnderan hrana qt xwe y sal ew jiyana xweş geş li ber avn wan di dihat bi guhdarkirna wan strann folklor ji Koma Serxwebn di roja Newroz de yan di seyrann rojn buhar de.

Ne strann folklor ten kar beş mzk bn ji ber ku endamn w xwed br bawer ne bi hem byern chan kurdistan re bn strann netewey welatparz ji nivsandina helbesvann kurd yn xortn Kom pk hatin li ser gelek byeran rawestiyan di strann xwe de mna Enfala, Helepe Zwa, li ser byern chan mna şoreşa keviran li Felestn byern kevintirn mna şoreşa Vtnam, Kubaiy Silfador, pesn kesn şoreşger dan da ku di hinav xortn kurd de ew hestn şoreşger xebata ji bo gel welat xwe şiyar bibe.


"Herne pêş, herne pêş!" (Wêne: amude.com)
Helbet v Kom dayik bi taybet dayika kurd, xwedya ş iskencan, dayika dilsoz, ji br ne kir. Ji lewra her Newroz stran in taybet ji bo dayikan hebn cejna wan proz dikir, xort qzn w xwe j re bi gor dikirin.

Hjay gotin ye ku endamn w yn zarok roleke wan heb di v koma huner de di rya strann li ser zarokn kurd chan maf zaroktiy hviyn wan ji serok mezinan ji bo jiyaneke paktir di paşeroj de.

Koma Serxwebn ar kast tomar belav kirine ji deng awazn hunermendn w ligel hin sitrann folklor di saln (1983-1984-1985-1990) de. L mixabin ji ber rewşa abor ya qels ji w dem ta roja ro ti berhemn din tomar nekirne ligel ku kar w y huner berdewame. Herweha rewşa kar jiyana xortn w ne alkar e ku bikaribin wan berhemn pir ji stranan tomar bikin di gel sedem in din n cuda.


Biçûkên Koma Serxwebûn dilanê dikin (Wêne: amude.com)
Herweha di saln (1983-1986-1993-1994-1995-2000) û (1990-1992) kastn vdiyo di Newroz seyranan de hatin kişandin ku stran, şano dlann folklor pşkş dikin. Herweha beş Kom y mzk li gor durfetan di helkefta roja cejna jinan li bajar Amd beşdar dib.

Beş Dlan

Beş Kom y dlan di kar xwe de şeke dijwar dt bi lgerna li dlann folklor li nav gel. Bi na bajaran tkiliyn xwe bi hin Komn din re mna KOMA AZAD li Şama paytext, KOMA NARN li bajar Qamişlo KOMA AŞ KAN li bajar Ser Kaniy hin ji dlann folklor yn ku li cem w peyda dibn dida wan komanan endamn wan fr dlanan dikir hin ji dlann ku li cem wan koman hebn ji wan qezenc dikir dlann wan di Newroz seyranan de şan gel dikirin di gel hin tabloyn kultur li ser kar jiyana gel kurd bi şweyek huner, mna dest pka kar gel ji cotkirn ta andina genim, ceh nsk inn paleye grekirn hran. Bi mzk stran ew tablo pşkş gel dikir. Herweha tabloyn li ser andinya njen li Kurdistan, andin inna pembo ta ku t ristin lixwekirin.

Kar balkş ku v Kom pk an guhdarkirna sirda "Ey Reqb" meş leşker mna "hernepş" bn. Di destpk de ser sed penc ji gel ew nasnedikirin ta ku giha asteke dema Kom ev sird ldida gel bi Kom re ew digot distra. L kar her balkş ew meşa leşker b ku zarokn gel di vegera wan de ji roja Newroz ber bi maln xwe ve dikirin. Dema ku endamn Kom ev wneya han didtin pir şad dibn dizanbn ku karek bi wate kirine.

Beş Şano


Mistefa Xano
(Wêne: amude.com)
Dema ku min rahişt pns da ez li ser v beş binivsnim min nav beş dan, di cih de xeyal endam her mezin kevin xwe berda ser mejiy min wneya w li ber av min hat mna ku ez filmek bişopnim, ew endam ku di sala 1995an de kober welatn Ewropa b pişt ar salan koa xwe ya dawn ber bi Xwedan mezin de kir. Ew heval hja MISTEFA XANO ji ber ku karek efsane di v Kom de dikir dema ku li welat li nav hevaln Kom b, ji nivsandina helbestan, stranan şanoyan ta şanoger stranbjiy.
Ji nivsandina v heval heval in din di Kom de Koma Serxwebn gelek kurteşano di helkeftan de pşkş milet xwe dikir, hin şanoy in pkenn, siyas, civak serphatiyn ku bi ser ser gel kurd de dihatin. Nav hin şanoyn ku Kom pşkş dikirin ev bn: "Mrxas iy, Kardox, Zwa, Dw Sser,Nav min Xorşd e, Teyr Baz, Kalo Xort, Dno,..."
V beş roleke pir mezin di daxuyakirna ş derdn milet kurd zora ku ji dest dijmin l dibe lst. Herweha roleke baş di daxuyakirina pwstiya ku ji qz xortn kurd t xwestin ku bixwnin, zana bin bibin partzan.
Di dawiya her şanoyek Kom dida xuyakirin beravkirin ku şa kurd her mezin perebnn e derman yekit hevgirtina rxistinn kurd e.

Daw

Ta v roj ev Kom kar xwe y huner berdewam dike digel hin kmaniyn ku p re derbas dibin ji sedema kobna gelek xortn w ber bi Ewrupa ve digel pir astengiyn abor. L hviya xort qzn w her her şn geş dibe ji ber giringya kar ku baweriy p dikin.

21.07.2002


<<< Veger rûpela destpêkê
 
 

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 copyright © 2000-2002 amude.com [ info@amude.com ]