NIVÎS KOVARA NIVÎS KEW
Kovara malpera Amûdê - mehane, çandeyî, wêjeyî û hunerî Hejmar 19 - 21.08.2002
                           [ amude.com/nivis] [ nivis@amude.com]
  [DESTPÊK] [EDÎTOR] [TÊKILÎ] [ERŞÎV]

 
       
   
 

Salihê Kevirbirî
Wêne: S. H. Berko
Ji bo ku mirov li bakur welt Stenbol behsa daw ya edebiyat weşangeriya daw bike, pwst e ku di destpk de behsa pvajoya destpka sedsal heta 1932'ya bike. Ji ber ku ji beriya sala 1900' heta saln 1928-1932'yan ku di van dewran de kovarn wek 'Hawar' 'Ronah' li xerbistan derne, her wiha j li v der bi dehan kovar, rojname berhemn edeb ronkahiy dtine.

Pişt v byer bi 60 salan bdengiyeke kr dirj derdikeve pşber me. Di v pvajoy de berhemn ku bi kurd derne wek tiliyn destan km in.

Her iqas ne li gor dilan be j, mirov dikare bibje ku di 10 saln daw de, di war edeb weşangeriya kurd de şoreşek pk hatiye. Bo nimne di sala 1992'yan de 'Rojnameya Welat' hate weşandin. Ligel end kurtenavberan pş 'Welat Me' piştre j 'Azadiya Welat' karek giranbha hildan ser miln xwe. Bi gotineke din rojnameyn heftane yn navbor ev 500 hefte ango 500 hejmar in ku bi ziman kurd derdikevin pşber zimanhezan.

Di v war de em dikarin nav bi dehan berhemn din bidin.

Em biecibnin, neecibnin Stenbol ji mj ve bye navenda wje weşangeriya kurd. Ev rewş niha j wisa ye. Di 10 saln daw de gelek weşanxane hatin avakirin. Eger em navn endan bidin ev in: Avesta, Pr, S, Weşann Welat, Weşann Rewşen, Aram, Scala, ima, Belge, Melsa, Berfn hwd. Ji van weşanxaneyan gelek ji wan ro karn xwe nakin. Gelek ji wan j di kar barn xwe de qels lawaz man.

L şayan gotin pesindan ye ku mirov behsa weşanxaneyn Avesta, Pr S'y bike. Di maweya 6 saln daw de 300 nz 300 pirtk ji hla van weşanxaneyan ve hatine derxistin ku ji sed 40' van pirtkan bi ziman kurd ne. Ango ji 10 pirtkn apkir 4' wan bi ziman kurd ne. Hejmareke baş ji van pirtkan j em dikarin bibjin ku pirtkn helbestan in.

Di v merhaley de bi saya ser weşann edeb bi piştgiriya weşanxaneyn navbor nifşeke n ya edeb j derkete hol. Helbestvan nivskarn wek rfan Amda, Kawa Nemir, Chan Roj, Dlawer Zeraq, Yaqb Tilermen, Rod Zerya, Ceml Denl, Serkeft Botan, Yeqn şemrex, Roşan Lezgn, Zahir Kayan gelek navn din xwe di nav kelepora wjey de dtin. Her wiha ligel ku ji van navan kevintir gewretir bin j, yekem car berhemn Berken Bereh Arjen Ar di v pvajoy de derketin.

awa ku ji v nivsar j eşkere dibe, ji bo helbest kurteroka bakur a deh saln dawn mirov dikare bibje ku gavn balkş hja hatine avtin tne avtin. Berhemn hem bi naverok hem j bi dirv deng xwe y cuda hatine apkirin ap dibin. Bawer ew e ku ev gencne ji bo nifşn n dibe bingeheke baş sdewar.

Tiştek balkş j ev e ku d gelek kes weşangern ji dervey welat j, ji ber qelte erzaniy berhemn xwe li Stenbol didine apkirin.

Gelo di v war de kmas tunene, bguman hene. Gewretirn kmas tunebna xwendevanan e. Xwendevann hey j bi piran nivskar helbestvan in. Nebna nziktdaynn rexney, nebna gengşiyn edeb mantelteya civak pirsgirkn mezin in.


<<< Veger rûpela destpêkê
 
 

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 copyright © 2000-2002 amude.com [ info@amude.com ]