KOVARA NIVÎS NIVÎS
22.04.1898-22.04.2002
Kovara malpera Amûdê - mehane, çandî, wêjeyî û hunerî Hejmar 15 - 21.04.2002
  [EDÎTOR] [TÊKILÎ] [ERŞÎV]

       Roja rojnamegeriya kurdî li miletê kurd pîroz be!

 
  Çend têbînî ser zimanê kurdî
Sobhî Ahmed email
Sobhî Ahmed





Xwendevann hja delal!

Dema mirov lkolnan li ser ziman pktne bi taybet li ser peyvan, w gav gereke em di destpk de li bingeha peyv bigerin koka w nasbikin, ev pwst e. Nexwe em bikaranna hozanek ji bo peyvek ji xwe re mnak bigirin ji bil em vegerin koka peyv ev yek bi nerna min sas e. An j em bjin feylesfek yan ramyarek yan nivskarek ev peyv weha bi kar aniye ji bil em li bingeha peyv bikolin, hing em rast şaşiyan werin. Wek kurd dibjin: "Maka sed xeber xebereke."
ez li dor naim naym j, l ez navroka w ji we re şirovebikim.

I. Di destpk de gereke em cureyn peyvan nasbikin. Ji ber ku di her ziman de hin peyv hene ku dijbern wan j hene. Mnak:

Gotina (pşeroj) (paşeroj). Ev herdu peyvn han bi wateya xwe dij hev in.

Mirov dikare end mnak şiroveyan li ser gotina pşeroj paşeroj bide xwiyakirin, w gav em zanibin ka b pşeroj paşeroj i didin xwiyakirin.

1- Pşeroj paşeroj di ziman kurd de roja pş roja paş didin xwiyakirin, l di ziman de li gor rzika rziman rakirina zayend ji navbera rengdr navdr dibe bi guhertina cih wan j dibe. Ji ber ku paş rengdr e roj j navdr e.

Wek:

Gula sor Sorgul
Aliy keel Keel Al
Husn feqr Feqr Husn
Roja n Nroj
Jna n Njn
Dem pş--------------- pşdem
Dem paş --------------- paşdem
Roja pş --------------- pşroj (pşeroj)
Roja paş --------------- paşroj (paşeroj)
Ry pş --------------- Pş ve r
Ry paş --------------- paş ve r

Gelek mnakn weha hene

2- Wateya gotina (roj) t naskirin ku demek dide xwiyakirin, ne roja ku li ezmn ron dide. Wek em bjin pşdem yan paşdem. Roja dayikbn : roj - mih - sal . Mnak: Kurd dibjin . Em di end rojn pş me de kar xwe bi daw bikin. Ev t wateya di dema pş de.

3- Dibjin roja me li pişt ewran e, yan roja me daket pişt w iyay ne paş ewran ne paş iyan. Dema hinek bi r de dimeşin rya wan dr be, dibjin cih ku em diin ne li pişt w newal ne li pişt w iyay, l li pişt iyay dine.
nabe tu bj li paş iyay dine, ev gotin bi nerna min şaş e.

Dema tu bj ew li paş iy ma ye, hing ev t xwiyakirin ku ber te ne bi iy de ye iya bi xwe li paş te ma ye.

4- Dibjin: Paş ve bie -Pş ve bie yan paş ve here- pş ve here
Paş ve binre- pş ve binre
Ev t xwiyakirin ku wek tu li dr biner, i pş de i paş de, l li pişt xwe binre ango nzk binre.

5- Dibjin: Pşiyan ji paşiyan re gotiye weha bikin, yan kesn li pşiya me hatine v cihan.
Me pşiyn xwe li pişt xwe hiştin. Ev t wateya li paş xwe hiştin.

II. Hin tbn li ser end gotinan

1- Hin ji gel dibjin. ( i di te de hatiye guhertin?)
(i di te de bye?)
(i di kurdan de bye?)

Base! gelo kezeba te hatiye guhertin an dil te hatiye guhertin.
Gurikn te hatine guhertin an j mlakn te hatine guhertin.

Ji ber ku daeka di ji tistn hundir re t bikarann.
Gotina durist, wek Kurd dibjin: i bi te re hatiye guhertin?
i ji te hatiye guhertin?
i bi te re bye?
i di nav kurdan de bye yan hatiye guhertin?

2- Hin dibjin: (i di ser te de derbas b?)
(i di ser te de hat?)

Gelo ba di ser te re derbas b!
An şşin di ser te re derbas b!
i di ser te de sin b?
Ma qereqol di ser te de şnb?

Kurd dibjin: i di ser te re derbas b?
i bi ser te hat?

3- Hin dibjin: (Li xweşiya w ) ev nay wateya ji xweşiya w nay wateya ku kfa w j re hat j. Gelo xweşiya w ku?

Kurd dibjin: (Ji xweşiya w ) ev t wateya ku kfa w j re ne hat. Ji xweşiya w veqetiya.
(Li xweşiya w t) ev t wateya ku kfa w j re hat.

Ger em cureyn peyvan nizanibin, hing avakirina hevokan pir zor e. L dema em xwe zane nsanbidin, ew hn zortir e. Ta niha y min pir şaşiyn min hene. Ez rexneyn herkes dipejirnim. L hin kes hene ne rexnan dipejirnin ne j şretan li mirovan dikin.

Were li v ecb binre!

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Xwendevan hja!

Ez van tbniy han ji we re rave dikim ji bo em peyvn mna ziman dayik ziman dayik ji hev veqetnin.

Tbniy li ser "ziman dayik yan ziman dayik"

1- Dema tu dibj "ziman dayik" li gor peyva dayik li gor rzika rziman wek tu bj ziman v dayik yan ziman w dayik.
Ji ber ku dema rengdrn nsandan li pşiya navdran tne dann, navdr j li gor wan tne tewandin wek tewnekan tn xwiyakirin.

Wek:

V kur rokek got.
W kur av vexwar.
V dayik helbestek xwend.
W dayik dest xwe bilind kir.
An j by rengdrn nşandan, em dikarin weha bjin.
Kur rokek xwend, an j kur rokek xwend.
Dayik helbestek xwend.

Dema tu dibj: "keda dayk nay jibrkirin", ev t wateya "keda v dayk".
Ango li gor daykeke bi ten ye. Ji xwe tewandina dayik ji v yan ji w hatiye.
Lewra wata ziman dayik teng hatiye bi ziman dayikeke bi ten xwiyadike. Ev yek negişt ye.

2- Dema tu bj ziman dayik. Ev t i watey?

Kurd dibjin: Devoka botan. Ev t wateya seranser botan dibe li devern dinj be.
Zarav dumil: Xwiyadike ku besek kurdan p taxife.
Zarav soran: Her weha soran j weha
Ziman nivs yan ziman nivsk ne ziman nivs
Ziman turk
Ziman ereb..
Ziman ingilz.
Ziman kurd.
Ziman netew ne ziman netewꅅ.
Ziman dayik yan j ziman zikmak
Tu dibj sal sernex, ev t weteya bi gişt ne sal sernex bi ten.
Dema mirov du peyvan bi hev re tne ziman, w gav gereke peyva duyemn nsankir be. Dema () li pey navdran t bikarann, hing ew navdr dibe rengdreke gişt.
Wek: ji bo gişt ji bo taybet teng
Kurd kurd, ziman kurd, ziman Kurdan
Botan botan, devoka botan ,devoka botan
Zarok zarok, kar zarok, kar zarok
Dayik dayik, ziman dayik, ziman dayik
Drok drok, berhemn drok, berhemn drok
rok rok, gotinn rok, gotinn rok

 ------------------------------------------------------------
 copyright 2000-2002 amude.de [ info@amude.de ]