KOVARA NIVÎS NIVÎS
22.04.1898-22.04.2002
Kovara malpera Amûdê - mehane, çandî, wêjeyî û hunerî Hejmar 15 - 21.04.2002
  [EDÎTOR] [TÊKILÎ] [ERŞÎV]

       Roja rojnamegeriya kurdî li miletê kurd pîroz be!

 
  Homerosê sedsalê: KARAPET XAO
Nerînek ser pirtûka Salihê Kevirbirî
Berken Bereh email
Berken bereh
- Di sala 1954an de ji dayik bye
- Di sala 1980 de helbesta w di kovara Trj de hate weşandin ta niha gelek helbestn w di Ndem, A.Welat, Jiyana Rewşen, Avesta, Hwa, Mehname, Nivs hwd. hatine weşandin
- Di dawiya 2001 de berhemk w bi nav "Ş" ji weşanxaneya S li Stenbol derket.

- ÊŞ (Doseyek helbestan)





Kaptalzma nevnetewey di sedsala me de dirv teşeya xwe guhertiye gihiştiye asta xwe ya her bilind hov. Ev hovt gihaye radeyeke wisa ku dike mirov ji xwe ji mirovahiy dr bikeve bibe dijmin mirovahiy. Ji bo ku mirov bikaribe xwe li hember v hovtiya kaptalzm biparze, div mirov xwe bispre dengbjan. Xwe bi kilam strann wan ku bi haveyna mirovah evn hatine afirandin bipe.

Heger hn bixwazin b ka ev kilam stran li ser jiyana civak, netewe şexsiyet bandoreke awa ern pk tnin, div hn ber xwe bidine erdngariya Mezopotamyay ku ji sedsalan virde ye bye qada ş, jan, kul, berxwedr evnn bhempa. Em dibnin ku gotin li ser v erdngariy bye hingiv, şekir hza her bibandor r li ber her cure hovt pişavtin girtiye. Dsa em dibnin ku her peyveke kilam stranek bye tov mirovah, şaristan serkeftin. Her peyv; karesat, tkn serkeftinn li v erdngariy qewimne wisa xweşik aniye zimn ku mirov dibje roj jiyan kakil şewqa xwe j girtiye bye avkaniya rondariy. Beramber v j yek car bi ten hesp geln berxwedr ne kuliye, tim bi argav meşiyaye. Sedema v j aram, hostat afrneriya dengbjan e. Lewre dengbj ne ten ş, kul, karesat jann gelek; di heman dem de drokek j dinivsin. Lewre ew bi her peyveke xwe, bi aramiya pxemberek diramin, difikirin diafirnin. Nemaze ew ziman ku p stranan diafirnin hatibe qedexekirin, w gav werin rol giringiya v yek j hn bifikirin. Pirtka n ya Rojnameger Salih Kevirbir ya bi nav
"Br igligin Yzyili: Karapet Xao (Qrna Sedsalek: Karapet Xao)" ku endek ber ji nav 'Weşann S' ronkahiy dt, ji bo van gotinn me mnaka her berbiav e.

Helbet ev dengbjn hja ne ten di şevbihrkan de ji civat caqiyan re demn xweş dane afirandin; di heman dem de ev camrn han bi kilam strann xwe xwestine civat mirovahiy li hember zilm zordariy hişyar bikin, rakin ser piyan hest dilnn bi nirx bi laş gewde bikin. Bi saya ser wan dengbjan zimanek ji mirin nizgar bye dabnrt kelepora neteweyek ji qirqirin parastine. Dengbjan ev yek bi şarezay hostat bi cih anine.

Bguman Karapet Xao yek ji van dengbjn proz, berxwedr, afirner xwed deng taybet e. Di 102 saliya xwe de j bi rik coş, h j berdevk neteweya me ye. Ap Karapet di heman dem de by deng hem geln rojhilata navn bye sembola sedsala 20-21'an a geln bindest j. W, qrkirin, şer, karesat evnn erdngarek li ser bndera aştiy bi hviyeke bhempa meyandiye gihandiye ro. Mna xaka xwe ya bi ş jan, jiyaneke xizan bikl jiyaye. Ji ber w ye di stran kilamn w de mrxas hogir neqşa her berbiav e.

Hozan kurd Ciwan Haco ji bo w wiha dibje: "Karapt, flemenko tne bra min. L tiştek km e. Ritm gtar tuneye. Karapt hema bje b enstrman dibje. Ew tam dengbjek e. Ji bo min ew dol e."

Romans kurd Mehmed Uzun j ji bo w wisa dibje: "Ev mirov ku dewlekmendiya w bi ten peyv in, xwez bizanibya ku zimanek, andek erdngarek iqas deyndar w ye! Xwez Bizanibe ku em iqas dayndar w ne! Bizanibe Homeros dinyay ye ku niha j dij..."

Ji pirtka Salih Kevirbir em p dihesin hn dibin ku dengbj saziyek e xwediy taybetiyn xweser in. Dengbj dema dest bi kilam stranan dikin dest xwe dibin ber guhn xwe. Em hn dibin ku destn wan ji wan re peywira montor pk tnin. Dsa em hn dibin ku yek ji taybetiyn dengbjan j taybetiya 'Sewta Ser'ye. Kesn ku bi v sewt distrn hem deng xwe y xweş diparzin, hem j kilam strann xwe jibr nakin. Di kurd de "xulxulandin" girng e. Karapt Xao xwediy van taybetmendiyan e. Ji ber w ye Karapt Xao di 102 saliya xwe de j wek dema pnc saliya xwe stran kilamn xwe bi dengeke bi bandor nazenn dibje. Dsa em ji pirtk hn dibin ku her kes ku deng w xweş be nikare bibe dengbj. Dengbj dibin du bir. Yek; kesn mna Evdal Zeynik, Karapet Xao ku bne ekol; yn din j ew in ku bi deng xwe y xweş didin pey şopa wan şagirt ji wan re dikin"

Di pirtk de ligel roka jiyana Karapt Xao ya trajk, beşin ji droka stranbjiya kurdan j hatiye vegotin. Ev jiyan di heman dem de droka kurdan a fermalbn bi ş j radixe ber avan. Bi v berhema hja ya Kevirbir em hn dibin ku Karapet Xao y ermen, and kelepra me ya ber mirin bi dilgerm dilsoz parastiye gihandiye neviyn Evdal Zeynik Feqiy Teyran. Ew tovn ku ro tov neteweyeke hemdem dinin!

Pns xweş Salih Kevirbir, dest te ter bin!
Tu her bij Mam Karapt!...Deng li din be!...

 ------------------------------------------------------------
 copyright 2000-2002 amude.de [ info@amude.de ]