KOVARA NIVÎS NIVÎS
22.04.1898-22.04.2002
Kovara malpera Amûdê - mehane, çandî, wêjeyî û hunerî Hejmar 15 - 21.04.2002
  [EDÎTOR] [TÊKILÎ] [ERŞÎV]

       Roja rojnamegeriya kurdî li miletê kurd pîroz be!

 
  Hem tehl e, hem şêrîn e
Adar Jiyan email
Adar Jiyan
- Ji bakurê Kurdistanê ye
- Berhemên wî di gelek rojname û kovarên kurdî de hatine weşandin
- Her heftî nivîsek wî di "Rojev"ê de derdikeve





Ziman; berdevk hiş, qasid dil werger ramana mirov e. Pwendiya navbera ziman hiş, ziman dil ziman raman, pwendiyeke domandar arenn e. Mirov, iqas xwe veşre binixumne j dsa ziman li mirov mikur t w/ dide dest. Zelaliya dil mj, ango fikr raman hestn mirov yn pak paqij ten bi ziman der dibin. Nexwe, div mirov xwe tu car ji ber şewq gewzna zimn nede al her gav xwe li gotinn xweş yn ku ji zar ziman şrn dipalin, bigire j bitamije.

Li ser bikaranna zimn girngiya gotin pirr tişt hatine vegotin ravekirin. Gelek peyvn xweş, biwj gotinn pşiyan ji nav dev diran kesn zar şrn der bne. Gelek helbest stran rok vanok, mamik lawik, zmar zargotin, dilok methelokn bedew, ji nav dil cegern kesn hestyar dawerivne ser rk kaxiza gewr. Gelek hevok tekstn mandar dvdirj li ry kevaln (tabletn) şaristaniyn kevnar hatine nivsnadin... bel dsa j mirov, gelek caran li gotin die peyvn br bikar tne. Her end ku tkiliyeke xurt zexm di navbera hiş zimn de hebe j, dsa nerast e ku mirov her gav tişt ku t hiş w/, bne ser zimn. Wek din j heta ku ji mirov t div ku peyvn bi wezn pvan bike an j gotinn xweş ziman şrn biserifne.

Derbar axaftin xweşiya zimn gelek gotinn pşiyan hatine gotin. Bo nimne : "Goşt mirov nay xwarin , bel zar mirov t xwarin" Rast e. Mirov dikare bi zar xwe, xwe bi herkes bide hezkirin ecibandin. An j "Bi zar xweş, mar ji qul dikişe." Li hember van gotinan, gotineke pşiyan ya din j heye : "Mirov dikare bi gotinek dil hezar mirov bihle" Ev j gotineke di c de ye rast e j. Gava ku tkiliya ziman hiş raman ji hev b birrn, pkan e ku mirov gelek peyvn ne li r an gotinn ors j bike. Ji bo w, div tucar tkiliya ziman hiş, hiş raman raman zimn ji hev ney birrn. Lewre w ax tu wateya peyv namne gotin j li lewcey enebaziy dadigere. Wek ku Woltaire j dibje: "Heke ku hn dixwazin wek kesn gebsoy acizker bne dtin, i tişt ku t hiş we, w bibjin" Mirov dikare v gotina mandar bi v away j rave bike; ango heke ku hn dixwazin ruh mirovan ji we bie, an we dil heye ku hn wek mirovn ne bne dtin, hima i tişt ku t ber dev we texsr nekin bibjin. Bel ev, ne tevger helwesteke ern mirov ye. imk mirov bi qand tevger bizavn xwe yn ern/neyn sdewar/bsd, bi şwaza axaftin bikaranna ziman xwe, mirovan li xwe dihewne xwe dide hezkirin an j berevajiy w; wan ji xwe bidr dixe dide revandin.

Wek ku t zann her gav behsa "ziman av", "ziman raman", "ziman bizav tevgeran" her wiha "ziman cest hestn mirov" t kirin. Gelo digel van hem zimanan car "ziman zimn" j nne ? Bgman "ziman zimn" j heye. Ziman zimn ew e ku ji şwaz, azne, rzik rzann zimn pk tn. A rast, ziman zimn, eqa van hemuyan bixwe ye. Bel dv b zann ku frbna bikaranna zimn bilvkirina gotin, ji xebitandina şrek tj dijwartir xesastir e. Mirov, dikare bi dev şr, hem ser mirovan bifirne wan qetil bike hem j dikare bi heman şr mirovan biparze wan ji gelek tengas metirsiyn jiyan reha bike. Bikaranna zimn, ceribner, hostet hunerkariyeke xurt dixwaze. Ji bo xebitandina gotin bicihkirina peyv, hewcet bi karek xesas xaskane heye. Bilvkirina bje serfkirina gotin, dişibe meşa ser dev şrek tj seqakir. Heke ku ziman bi baldar ney bikarann, an j peyv gotin bi awayek hestyar di cih de neyn xebitandin, dibe ku gelek caran xisar texrbatn mezin bide derdor rxann ku cebirandina wan bmikn be, pk werin.

Washington Irwing dibje: "Alava ku ten bi xebitandin re seqa dibe ya her tj, ziman e." Gotina zanyar navdar, Ivring, gelek balkş di c de ye. Lewre, ziman, haceteke wisa bilebat jndar e ku gava ku ney xebitandin ko dibe tk die. Bel ji bo xebitandina zimn, dsa pjnkar baldariyeke xurt div. Hekena, dibe ku y ku ziman bikar tne hem xisar bide xwe hem j bide yn dora xwe. Mewlana Celaleddn Rom dibje: "Peyva giran, mna şrek tj e, heke ku mertal te tune be xwe nede pş." Li aliy din j gotina pşiyn fransiyan ya ku gelek tiştan di xwe de dihewne heye: "Yn ku di bin ksik wan de diravek (pereyek) tune be, div ku li ser ziman wan hingivek hebe." Birast ev nay w maney ku ten pdiviya kesn xizan bdirav, bi zar ziman xweş heye. Hewcetiya her kes bi gotinn xweş zar ziman şrn heye.

Helbestvan Elman Goethe dibje: "Mirovn ku nikarin fikr ramana xwe, bi peyvn rast dirust derbibrin, dişibin wan firoşkarn ku nikarin kşann (wezn qapann) xwe bi awayek dirust bikar bnin".

Di nava civaka me de gotegoteke balkş ya ku wek mamik tiştonek t zann, heye. T pirsn :

" Li v din, tişt her şrn i ye ?"
Bersiv; "ziman" e.
Dsa t pirsn :
" Li v din, tişt her tehl i ye ?"
Bersiv, heman e: "ziman !"

 ------------------------------------------------------------
 copyright 2000-2002 amude.de [ info@amude.de ]