NIVÎS KOVARA NIVÎS KEW
Kovara malpera Amûdê - mehane, çandî, wêjeyî û hunerî Hejmar 10 - 21.11.2001


JI EDÎTOR
NEWAL HECÎ OSÊ:
Pişt 41 sal ji şewitandina snemaya Amd

MARCEL PROUST:
Mirina Baldassare Silvande III

NEZÎR PALO:
Nameyek ji Dîlberê re

EHMEDÊ XANÎ:
Di xuyakirina bawer yekaniy de

RECEP DILDAR:
Bikene

CÎHAN ROJ:
Reşbeleka hestên kêliyan
+++ Helbestname

MIZGÎN MAHMÛD:
Zindî +++ Bê dade +++ Yara

BÛBÊ ESER:
Dayikên me

YOUNES BAHRAM:
Serxet binxet

ADAR JIYAN:
Xezneya Zilam Cotkar

ZIYAD NEQÎB BERWARÎ:
Strana evînê

SEBRÎ SILÊVANÎ:
Tek xewin ya ku bye rast

ZEREDEŞT HACO:
Ez Kurmanc me
+++ Dlanbestek

SAÎT FAÎK:
Sarinc

XEMCIVÎN:
Evîniya çvîkan
+++ Stran

SERKEFT BOTAN:
Xela pşenga ++ Ev cara çenda ye?

BÊWAR IBRAHÎM:
Nameyek ji bo qederê

M. NUREDDÎN YEKTA:
Ez xulam

CÎHAN ROJ:
Havênê jiyanê +++ varek b pek

NERÎMAN BUDAK:
Roja rû evîn
+++ Xewn



EDÎTOR
ERŞÎV
KURDÎ
EREBÎ



LÊGERÎN

PIRTÛKA MÊVANAN
LÎNK
E-KERT
NÛÇENAME
METEOROLOJÎ
CHAT
SMS
WERGER
E-MAIL
NAVNÎŞAN
ALÎKARÎ



KURDISHMEDIA
KURDISTANICA
ENSTÎTUYA KURDÎ
MALPERA LÊGERÎNÊ





Mirina Baldassare Silvande
Marcel Proust Cgir Kont Silvanyay


Marcel Proust


III

Xortaniya w diqr w nedibihst
Stphane Mallarm


Dema Alexis di rojbna ardehsaliya xwe de seredana mam xwe, w, bi qas xeyalkir, mna sala ber w bi hz hest bi bandorlbn kartkeriy nekir. Siwariya berdewam bi hespn mam w daniy bi pşdebirin xurtkirina hz şiyann w dilnazikiya w vemirandib hesta saxlemiy, ya ku ji ber kereseyn nehn kfxweşiyn bihz n xortaniy pgir w ye, di w de ava kirib. Dema w hest p dikir ku bi argaviya hesp re snga w mna bawan babirekan diperiv, dema zend destn w mna agir argnn zivistanan digurmijn, dema eniya w hn dib di nav ily di ber re difir ku mea w dixemiland, dema dihat mal xwe berdida nav ava cemid yan j dema ew av diepand bi nerm serbor serphatiyn xwe diann bra xwe; hem v yek şahiyn hzn jiyan di w de dibişkivandin. Ev hz, n ku carek ji Baldassare serbilindiyek bico bn, ew bi herher bi c hitib raguhezbn daku diln xorttir, n ku ew j carek near bibin dev j berbidin, geş bike.

Alexis d d ji ber lawaziya mam xwe zivr nebya, ji ber dawlhatina jiyana w nemiriya. Tevgern dilşadiy yn xwna w di demarn w de dilxwaziya w ya li hember jiyan nedihişt ku ew nalnn nesax bibihze. Alexis gihab w jiy ku bedena mirov l seray eywann xwe di navbera xwe giyan wisan as ava dike ku hema giyan raster wendaby nemay dixwiye ta ku rojek nesax yan xemgn kunikek dikirrne giyan t re ser xwe dertne. Alexis nasyar nesaxiya mirin ya mam xwe bb mna ku mirov awa hewis her tit dibe ku li derdorn me didome, tev ku mam h dijiya j, rewşa w carek kurik giriyandib mna ku awa yn dimirin me digirnin loma, bi hesibandina mam xwe wek kesek mir, Alexis d rewşa w ji br kirib.

Dema mam w w roj j re got: - Alexis delal, ez hentran j bi hesp duyem re bidim te, ew t giha ku mam difikir: "imk wek din ez negihim hentran bidim te", w dizan ku ev raman di ser mam de bsnor kovandar b. L kurik hest bi v yek nekir imk di w de d c ji xemgniya kr re tine b.

end rojan derengtir pirtkek ew matmay hit ku basa keleşek dikir ku dilnazikiya lzimek w y li ber mirin dil w p nedişewitand.

var xewa w nehat dema diram ku ew bi xwe j diibe w keleş. L roja pişt w w rwtiyek biserket ya siwariy kir, wisan baş xebit, hest bi dilnermiyek wisan mezin li hember xizmn xwe kir ku bi bxem xewq kir bi bserş raket xew.

Birven ji cgir kont Slvaniay re d ewqas dijwar b ku hema d qet ji kela xwe dernediket. Xizm dostn w teviya roj p re diborand, dikarb b dtin ku tevgern her ştane pkirinn bwne yn maliyet w dikirin, ddayn dr aqil pşkş dikirin xwe di xerabkariyn sosret didan by ku xizmn w lomeyan l bikin an j dostn w henekan p bikin an j li dij w derbikevin. Wer dixwiya ku bi bpjn bar berpirsiya gotin kirinn w ji ser mil hatib rakirin. Nemaze diyar b ku dihat xwestin ku bi nerimandina bi dilnerm daemandina bi mistdanan ney hiştin ku ew deng bedena xwe, ya ku ji bingeh ve hildihej dema jiyan hdka dev j berdida, bibihze.

W bskn dirj xweşik li ser doşeka xwe bi xwe re diborandin; w ticaran di jiyana xwe de xwe bi xwe venexwendib şv. W hest bi kfxweşiyek trxem dikir dema cil li bedena xwe ya biş dikirin pala xwe dida milbenda pacey radest nerna li deryay dib. W ev chan bi wneyan, n ku h j di w de dijiyan l ji ber navber beredaytiy xwed bedewiyek bkifş bn, rapand byera mirina xwe ya ku h ji mj de di ser xwe de nijinandib l ew hunereser h j bi xemgniyek bicoş ava dikir. Di aşop xeyaln w de xatirxwestina ji dues Olivianey, dosta w ya platonk, a ku hukumrana saloney b tev ku heke hem mrn payebilind n esilzade, hunermend ronakbrn her navdar n Ewropay l bicivna j, teşe digirtin. W di ser xwe de suhbeta xwe w ya dawn dixwend:

"... Roj ava bb, deryaya di nav darsvan re dibiriq n b. Ewrikn şn sor sivik mna desteguln rewen n hikby nerm mna neqşn li ser kln goran herdem-şn li qeraxa esman hildifirn. Koma spndaran di targewrik de biskn xwe berdabn ser komsorguln dr; trojn dawn eqn wan direngandin, by ku dest biavjin qurmn wan, wşiyn ronahiy bi caxn wan n bersber ve didaliqandin. Ji bakok biheştbna deryay, ya pel belgn terr şil ya şr hildifr. Ticaran dmen xwiyanga Silvanyay wiha bi trzewq vara tijxem nexemilandib."

- Min ji we hez kiriye l mixabin km daye we, dost reben, di xeyaln w de dues j re digot.

- Hn i dibjin, Oliviane? awa we km daye min? We herdem ji daxwaza min zdetir daye min bi rast gelek j zdetir ji hind ku heke sehekan di evna me de par hebya. Wek hn kesek serxwezay bin mna madonnay ruhsivik bin wek rdiya min, ez heyran we bm we j ez dilorandim. Evna min pevgirdanek b ku ti xwestekek beden nedikar tjbniya w ya hişmend nerehet bike. ma we wek hemberxelat ne dostaniyek bwne, ayek bpayan bij, suhbetn naveroktij endn destikn sorgulan dan min? Ten we dizan awa bi destn dayikane axivger eniya min a tagerm hn bikin, hingiv berbidin nav lvn min n perit, mnakn cewer bidin jiyana min. Dosta ezz, ka ez dest we rabimsim...

Ten Piaya xemsar, dotmrek hrik a syrakus, ya ku Baldassare h j bi hem hest bnahiyan j hez dikir l ya ku bala hem evndariya xwe ya bicoş dida Castruccio, carinan ew jiyana stemkar, a ku Baldassare dixwest ji br bike, dian br. Ta rojn dawn j w beşdar li şah roşanan dikir dema bi v dotmr re di ber pozber xwe re dibor dixwest ku w biqehirne şehmezar bike l dema bi keik re dimeş j, hay j dib ku avn w yn kr li evndariyek din digern l w, ten ji ber ku li ber nesax diket, dixwest v yek vebişre. L d Baldassare nedikar bie şahiyan j. Lingn w ew qas goc bbn ku w nedikar bie derve j. L dotmr gelek caran dihat seredana w , tam mna ku ew j bi yn din re ketibe nav komployek, ew bnavbirr bi nerm nazenn dipeyiv ticaran wek ber ev nermiya xwe bi qrnek xemsar diyarkirina xeyidna xwe nedişkand. Baldassare p dihes ku w ji v dilnermiya w ji seredana hem kesn din zdetir dilaram distand.

L rojek, dema ew ji ser kursiy rab daku bie ser sifrey, xizmetkarek matmay dt ku ew pirr baştir dimeşe. W bang nojdar kir. Roja din ew baş dihat di. Pit hefteyek d destr j re hat dan ku bie derve. Hing di xizm dostn w de hviyek bsnor vej. Nojdar texmn kir ku nesaxiyek demar ya dikare sax bibe a felc daby ku niha bi rast j ev ş wenda dib. W gumana xwe wek rast pşkş Baldassare kir got:

- Hn hatine sitirandin saxkirin!

Y darizand mirin bi efya xwe gelek kfxwe b. L pişt demek diyarbna saxiy, xema rveker dest p kir kfxweşiy ji pşiya xwe vebide. Ji bahozn dinyay parast, di nav dilnermiya li derdor, aramiya ji near ponijna azad de mirinxwaziy ew girtib. H ti şik di ser de tine bn l hest bi tirsek nekifş dikir dema diram ku div ji ser de dest bi jiyana bike, near bimne ku xwe li ber darbeyn xerb bigire sereguhiya li derdor xwe ji dest bide. Herwiha w bi lk hest p kir ku nexweş b zewq tevgern xwe yn dema nesaxiy ji br bike pişt ku xwe ango destebiray sosret, ku w p re bi saetan hem ji dr ji nz ve suhbet kirib dema l diner ku belem keştkan ava deryay dişeqand, nasb. Tam mna hest bike ku di w de evnek n, evnek h nenas li hember jnwar w biwelide mna di kesek h ciwan de y ku li welat şaş bbe ji n welat xwe binase, w j briya mirin penaberiya herher, ya ku hest kirib ku ber bi w de bi r ketib j, dikir.

W ramanek pşkş kir, Jean Galas, ku dizan ew sax bye, bi tund li dij derket henekn xwe p kirin. Jinbiraya w, ya ku her spde her var dihat seredana w, ev du roj bn nehatib. Ev yek d ji hed w der b! W h ji mj de nr jiyan ji br kirib d nedixwest w hilbigire ser miln xwe. Jiyan bi ekn xwe yn xweşik xwe nediavt hemza w. Hz şiyann w dsan l vegerbn bi wan re hem xwestekn jiyan j: ew derdiket, dsan dest bi jiyan kir carek din j di xwe de mir. Mehek d re ş jann w dsan l vegern. Hd hd, mna cara ber j, dsan livn j re dijwar d re j negengaz hat daku ew dsan ber bi mirin de vebigere. Di v nbna nesaxiy de hema ew sde j tine b ku ew ji jiyan vebiqete, ne daku w wek rastn bibne l daku wek tabloyek l binere. Berevaj w car, niha ew her xweperesttir xeyidtir dib dema briya wan kfxweşiyan, n ku d nedikar para xwe zewq j bistne, dikir.

Ten jinbiray, ya ku w bi dilnerm j hez dikir, hin geş dida dawiya jiyana w dema bi Alexis re her roj endn caran dihat seredana w.

Dan varek, dema jinbira di nik w, bi r ve hespn erebeya w zikn; ew bi tund dafir erd, siwarek bi argav di ber re bor j p l kir, serşkest bhiby ew hat gihandin cem Baldassare.

Ajovan w y neselix ji byer sitir z banga qezay gihand cgir kont ku avn w di c de sp bn. Didann w rrikn, avn w biriqn perivn, di qehrek erjeng de ew li ajovan ariz; l wisan dixwiya mna ku qehra w hawara w ya bijan diniximand l v hawar di nav gurmijn qehra w de bi dengnizm deng vedidan. Tam wisan dixwiya mna ku kesek nesax li rex w y hrsby binale. Pişt kurtedemek nalnek lawaz qrnn qehr fetisandin, cgir kont bi kinkink şewi ser kursiy.

Pa w xwest ry xwe bide şştin daku jinbiraya w ji ber şopn xemgniya w xeman nexwe. Xizmetkar bi xemgn ser xwe hejand: qurbana qezay nehatib ser hişn xwe. Cgir kont du şev du rojn bhv li ber doeka jinbiraya xwe borandin. W dikar hema i gava hebe jiyana xwe ji dest bide. eva duyem emeliyatkirin hat ceribandin. Spdeya roja syem d ta daketib ya nesax li Baldassare, y ku nedikar rondikn xwe bigire ji kfan her digir, dibiir. Dema jiyan hdka hatib mvaniya w, w nedixwest bibne l niha bi xwe bb prew mirin. Bi gefa li hember kesa ji w re her hezkir, mirin mrik erjengandib; w j ji mirin lava kirib ew li daxwaza xwe tewandib.

W xwe aza, bihz serbilind hs dikir dema hest p dikir ku jiyana w bi xwe ne bi qas ya jinbiraya w ji w re bihagiran b ku ava li ber jiyana w diket ewqas j jiyana xwe bnirx didt. W niha fedikir ry mirin li şanoya dorber mirina xwe nediner. W dixwest heta dawiy wisan be d radest derew nebe ya ku ji w re bi lidarxistina berxwedanek bedew navdar li hember mirin bşerm rreiy hilbide gupik ltkeya wan mna ku awa nehnn jiyana w j şelandibn, nehnn jiyana w j biherimne.


Ji Fînî: Husein Muhammed
         (mehname@yahoo.com)


-----------------------------------------
- Perçeyê I
- Perçeyê II

Heger rexnên te li ser vê berhemê hebin, ji kerema xwe re emailekê ji me re rêke: info@amude.de



copyright 2000-2001 amude.de [ info@amude.de ]