AMUDE.DE - NAVENDA ANDA KURD
www.musesana.de www.amude.de www.kurdishculture.de
fffffff
amude.de
 
 
Helbest
Çîrok
Werger
Ramyarî
Huner
Mûzîk
Rexne
Pirtka Mvana
Archv
Lînk
Erebî
Elmanî
Êdîtor
Webmaster
 

Nkirin/Revised:
21.2.2001


Nivîs 4

 
NIVÎS - Kovara mehane bi zimanê kurdî û erebî
Hejmar 4                          22.02.01-21.03-01



Dastana Şx Ehmed Huseyn

Ehmed Huseyn
ahmad.hussayni@nefel.com

I

W vara ji beybna lvn ax, di pçeka velerzna tawanbar de, di hlana hesret de, lornn çolistan ji ber dikirin temen xwe y ji çel s sirdan li ber zingezinga lingn babelskan radixist.
Ewrn mşin sergerdan, dya cigereya şev ber bi henasa gulhinarn arensa w ve, pl bi pl, dihat zv vebjiy bi ser xzn rreş de diherik. Peykern ji tem morana xatirxwestin, di bbikn mest n tavsork de bilind dikirin. Bajar xwe y ji tyn şermende, prevokn ji bhokan darn xwe yn ji kirstala diltengiy, xwna hirm hejrn xwe, serphatiyn nve rokn şkest yn bzariya evndarn xwe, wek rengn tj serberday yn xeftan dayika xwe, radipandin, di terkn zrn n tawanbariya kewn temen xwe de, vedişartin.
Li tenişt şevbuhrkn dastanbjan babelskn qayşkşana xwe berhev dikirin, li ser tixbn b al yn ferhenga westan, amancn xwe bi dar vedikirin, li nik astana dilsoj a bbextiy li xwe mikur dihat wneyn xwe, yn gerik, di ayneyn toz de dixwendin.
اAvn mirin, yn drbn ronak, bi jena dilan didtin l ji çerx bawer nedikir.
Destn goristan, yn prozmend narn, bi guhan dibihstin, l ryn sedreng n giryan nas nedikirin.
Dilovaniya klan bi ser ebryn peyv de dirijiya l hestn xwe ji xwe nedikirin.
Afern ey aferndey azara awazamz!
Afern ey ahoya hoyn asan yn serhildana ttin!
Afern sed afern Şx gulan afern!

Li cihek ji van cihn as yn keleha hiş xwe, li şnşopa darbişkvn naln li pirtkn dadmendiy digeriya. Kueyn bizday yn stiran stgehn birna xwe bi hestey droka toz vdixistin li ser keviya tj giyankuj a darjgeha evna xwe, prg gulistana ry tobedar Şx Senan dihat:
- Ew dil reben ima wisa di nav dest te de dilerize Şx gulan?
- Daspartina "Span Xelat" ye, ez d mna serphatiyeke kesk, bi rimbazn "Atnay" re, ber bi dargernka ziman "Hrodots" ve bihinrim. Ez d tembnameya kullkan ji boy hejariya "Diyojnos" ragihnim.
- Ziman xwe ji llava drok dawerivne keskesora xewna xwe di gizing de hn himbzkirina jiyan bike Şx gulan!
- Jiyan newrek e kur min, xwe nz rivna gotinan derbirna gazinan sermestiya welatan nake. Eger ber xwe nedim Ermenistan, d rasteqn ji xewa giran a Stokholm hişyar nebe, d mr evn, di xelwetgiriya xwe de, li bin guh guman nekeve d keziyn "Selma"y bi avlirman nehne. D serdema pxwas bazirgan sextekaran li xwna te mikur ney!

Av, ba, agir tniya ax hespn taristan. Qirçna parsyn tarawgeh sergomiya di bixr di xwelrengiya esmann tenhatiy de.
Li vir, li kurtepista wneyan guhdar dikir di bt nta berbeyaniy de diqurmi, diqermi. Destnivsn mişext evnbazan ji giraniya sbera dem dadiweşandin bna bineng jinan ji pişkn vara xwe re dinasand.
Zemawendn dapra te diherifin mizgeftn hebna te nayn zeft kirin.
Ser dastan bi gulava gulan dişşt berzr gulvedana ken dayika xwe dib. kn kf ji snga w difiriyan mewjn xal w li pey heyva snoran digiriyan. Guliyn gawirane yn sird bi hineya sefer dinimandin ber bi dastanbjan ve sernişv dib:
- Tizbiya te ji karbann bendeman ye?
- Nexr, ez ne karban im, keskahiya sistegavn ziman te govendger agirvedana giyan te me!
- L "Ermenistan" di kela kla dil min de gaz karbann
helbesta te dike.
- Ez avbest im, spndara gewriya "Biyazd" im nimjgeha dengvedana "Nşan" zingna bendn wiryay yn bazbenda "Nal"y bengn im!

Gulgenimn temen w zer dibn li ber tava regezperest a dastan diseridn. اTavn w ji ry w diketin tevna ziman w rakşana kferat haş dikir.
Li vir dimnim. Li vir, wek ko cara pşn d mirin ji dayik bibe, dimirim. Li vir dil xwe pşkş mij kuln xwe radest bkn xemsar n deryay dikim. Her li vir, di darbesta dil xwe de, pendn "Odsyos" sergerdan werdigirim li ser eniya "Trawda"y dlana agirperestan li dar dixim ber ko bibim keleka dem, dimirim.

Ber şewata xwe dida kontara iyayn ji serhişkiya kewan ji poşmaniya keştiyn pxembern gha irayn şn. Bi hevr tirs dilst bi qulingan re dipeyiv. el s saln kovandar, bi herikna zivir a dem, dixurandin, riha xwe ji ber dev riya bager dida al. Zaroktiya iyan di erm w de fr arpiyan dib şkeftn kv ber bi gurmna viyana w ve dihatin.
Stiriyn hawar di xewna w de dadiçikiyan nasnameya xwe ya hovane dida ber zixtn nermebaran:
- Tu ji bo i rperiyn ş "Zn"n giryan hildibijr Şx gulan? Dipirs xwe dispart ziman gulwaza gerdeniya "Cd"y dilovan.
- Li vir roavah şehda drok ye di lajewerdiya tr ter a saw de hişmendiya peyv radipere. Min nedixwest baskn roj di xwna min de hmn evn damezirnin, l sirda deng min xoşxwann pln bdengiya min saln premriya demsalan, di rehn v iyay de dihwirin geş dibin!
- berbiskn dastana te yn ji erxwana ceng, yn ji pdar bntengiy, yn ji cegerdar halan, Şx gulan?
- Tu tişt ji peyv erzantir nn e. ji xwe bipirse, ji xwldanka temen xwe ji dengvedana bcir a şehdn doza şahberyan. Ji nivskarn "ji nişk ve!!" yn "Stokholm"a paytext.

Di pirtka veiryay de li taxa jorn a hiş xwe digeriya. Li bra gund li wers jiyan li irika rokn qedexe. Li kadna razn xwe li prozbahiya maa xwe ya pşn.
Kunciyn bej ji ser ptanokn nveroja Botan dimalandin şarezayiya jwergirtin di memikn "Amed"a nexweş de nas dikir. Li pey rewrewk ber bi efsaneya rewrewk ve di. Rondikn hetav li olistan direşandin "Toros" hmin di wrekiya ma de ber bi xwdana xwe ve radikişand.
Bi tena ser xwe bi strkn dil xwe dihat li ber desthilatiya brannn xwe radiwestiya.. Ryek ji kevir, navek ji kevir, warek ji kevir, baraneke ji kevir Amdeke ji kevir.
Dipeyiv nedipeyiv. Dima nedima. Dimir nedimir. Dipa nedipa. Didt nedid. Dib nedib.
Dib d, dib ard, dib berb
hechecka sefer j dida d.
Çاel s saln w bi argavk dihatin di gerdeniya "arira"y de wenda dibn. Bişaftina "Qaz Mihemed" matmay, matmayna w dorp dikir. Ji dest brtjiya xwe direviya, xwe davt himbza dayika xwe li rzn rzdar n cendekn ronahiy dizvir.
"Keyqobad" vewestan toza "Nnewa"y bi xwe re dian xweşmrn "Soparto"y govenda daw li ser zik "aldran" li dar dixistin.
Pinpinkn keftelefta "Berzan" diwestiyan li giriy zersoninn "Pran" dipirsn.
Bes e! Reşgirdana te payedariya gerdn reş dike.
Bes e! Tov gumana te nalna pirs geş dike!
Bes !. Zeviy bra te ewrn br dabeş dike.

Cih cih min e, ji balendeyan re digot.
Dudiliya min gergernek e, l goşiyn peyv rpeln qonax ji dayik dibin, ji saln xwe re digot.
- Çiyan bi aln xwe yn sp daketiye tu j bi giyann mir bi şengebiyn talan, dadikev?
- Ez xwna nrijyay ya neviyn xwe bi xwn dipesinnim.
- Xwna xwe ji nimja eşq biparze?
- Ez li vir im da ko jiyan bikujim.
- L çima tu di nihaln gizing de nehwirn bi kar tn?
- Piştevan rezn qrna xwe me.
- Şx arensa dilberan?
- Li wir, li pey sbern hovane yn dem, li pjna bareşa giranbuha digere.

ŞX SENAN:
Were xwe nz teqna dil min bike, neynkn şeva xwe ya aziryay di mista min de bihle asoyn vedtina xwe di esman nostaljya min de berfirehtir bike. el s saln xwe bi hiş min ve baş bidr deryaeya axna xwe di bdengiya xatirxwestin de bilorne. Sergjahiya xwe hn gezoy bike şrik ziman xwe bi bilindgoyan biparzinne.
Arez min dişnin nefeln li xwemikurhatin di xewna min de ber didin:
"Kovann mihirdaran
B hed b ijmar in
Tr tn ji hesaran
Sed car sed hezaran
Xedengn di nbaran
Nihn li dil dibarin"

ŞX EHMED HUSEYN:
Li bin siya dar, dara hinar, diya xwe tre dikir irskn kurdistan bi ser metirsiya w de dipijiqandin. Diya ku bi teşiya xwe goreyn qeder dirist bi dilbijandin li ponijandina bav w dinr. Hveron vedixwar cih xwe di goristan de agadar dikir. Bilaemkn surdariya w li bin guh kovna jiyan diketin bindeqn bişirna w dişikandin. avn w dixwestin tiştek rondikn sincir dixwestin tiştek dtir bibjin:
Trja awira dilber
Wek rima dest rimbaz e
Bi naz sema leşker
tte xwn şubh baz e
Min digot ey gulzer
Dil mirina xwe dixwaze

ŞX SENAN:
Rn Erministan di sdarn brkirin de dest bi xwekuştin dikin. Ez d di navbera mirin jiyan de darn xwe av bidim lvn qeris yn yara xwe bi şnahiy bixemilnim. Ez d gurna sird radest guliyn daday yn sersomiya te bikim ez d razn evn dnbna xwe li ser keviyn awirvedana "Mezopotamya"y raxnim. Di w klka beravt de, d firişteyn drok xwe ragihnin axnkşana te d giyan te li ser dev kr bireqise.

ŞX EHMED HUSEYN:
Ez d co bercoyn temen xwe di ariy de rapernim pln ji kefa dem di ziman xwe de perwerde bikim. Ez d slavn hedana xwe, di peka xwerist de rt bikim kendavn laş w ber bi beravka tenhatiy ve rakişnim. Hingr bi hingr, nr bi nr, men bi men, perjanbi perjan, sawr bi sawr, rojgar bi rojgar, ez d şekirn ziman te bixwnim hesp xwe bi zn rikb lixvn şevnem rapim ber bi dilbijiya mmdanka te ve bigindirim.

II

W vara ji beybna lvn ax, sirda şaneyn w zuha dib, "Asxlos" rn bhdeyiy ked dikirin goşt keroş‏ka qeder dibiraşt.
Esman dideriz, barana zaroktiy diliviya, xwel dibariya deng dastanbjan dihate birn. Şngir di dergşa xwe de diqriya dayika w llandinn bay bertav ji br dikirin. Goristaneke bnav bo xwe ava dikir bi kefen biray xwe digirt da ko evn bi xwe re nebe.
Li koneya dwr temaşe dikir ser xwe li ser kevirn gor datan. Mir dihatin. Biray w dihat. Diya w dihat. Hevaln w dihatin. Xunav dihat tizbiya bav w dihat,
l Şx gulan" nedihat!
"Asxlos" nedihat!
"Kafafs" nedihat "sakay" briya pjna xweliy dikir, li helbestan dipirs.

Li paytextan, wek ko cara dawn be, temaşe kir. Dil w bi tinaziya wneyn nivskarn Stokholm şewit.
Li wneyn rasteqne yn serdema Şx gulan geriya got:
Dibstan dibin"Qereqol!!" Şx gulan!
Yadgar dibin ol Şx gulan!
Mirov dibin sol Şx gulan!
Pns dibin dahol Şx gulan!
Evna te j dibe tol Şx gulan!

Di heman var de, gezgezoka temen xwe di heman mirin de, cegerdariya evbazan bo ngarkirina nexşeya iyayn şniy hest kirin, el s goristann westyay ji snga xwe berdan bi hmin peka xwe pa lorna xwe lorand pnsa xwe şkand di nav por hevrşimn "Birca Belek" de prg dastana xwe ya rizyay b.

Stokholm 22. 07. 2000

Copyright 2000-2001 amude.de and Srwan, All rights reserved.